ดูนก

birdwatching18dec2010

เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา เราได้มีโอกาสไปทริปดูนกซึ่งไม่เคยไปมาก่อนในชีวิต จึงขอจดบันทึกไว้ซะหน่อย

กิจกรรมนี้มีหัวเรือใหญ่คือ พี่นัตตี้ เป็นนักดูนกซึ่งจัดทริปแบบนี้บ่อยๆ ครั้งนี้ไปดูนกอินทรี เหยี่ยวที่เมืองเพชรบุรีกัน การไปดูนกนั้นต้องตื่นแต่เช้าเลย นัดกันที่จุฬาฯ ตอนตีห้าครึ่ง เราก็รีบมาตอนตีห้าครึ่งพอดี ปรากฏว่ามาคนแรก😀

เมื่อรถตู้ออกเดินทางไปถึงเมืองเพชร เราก็ได้มีโอกาสสัมผัสการดูนกเป็นครั้งแรก ทุกคนจะได้รับกล้องส่องทางไกลสองตาขนาดพกพาคนละตัว บางคนก็ไม่ใช้กล้องดูนกแต่เลือกที่จะใช้กล้องถ่ายรูปนกแทน (เลนส์ซูมใหญ่มาก นึกถึงกล้องที่ช่างภาพกีฬาตั้งข้างสนามฟุตบอลเลย) นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์หนึ่งซึ่งมีกำลังขยายสูงกว่ากล้องส่องทางไกล คือ “กล้องสโคป” คล้ายๆ กล้องโทรทรรศน์ดูดาว มีตาเดียว เอาไว้ส่องนกที่อยู่นิ่งๆ

และแล้วความรู้สึกของการเป็นมือใหม่ก็มาเยือนทันที เริ่มตั้งแต่การใช้กล้องส่องทางไกล ที่เรามองยังไงก็มี 2 วง ต้องฝึกใช้สายตาปรับให้รวมเป็นวงเดียวอยู่ตั้งนาน พวกนักดูนกคนอื่นๆ ก็จะมีประสาทที่ไวมาก ชี้ให้ไปดูนกโน่นนี้นั่น เราก็ส่องดูตาม เจอบ้างไม่เจอบ้าง แถมยังพูดชื่อนกที่เราก็งงว่ามันคือตัวอะไร แยกความแตกต่างไม่เห็นจะได้ บางทีก็อุทานว่าเจอนกหายาก เราก็ไม่เห็นจะอินเลย ^^”

อย่างไรก็ตามโชคดีที่การดูนกครั้งนี้มีปรมาจารย์นักดูนกท่านหนึ่งมาร่วมทริปนี้ด้วย คือ อ.ไชยยันต์ เกษรดอกบัว นักดูนกที่มือชื่อเสียงคนหนึ่งของไทย โดยเฉพาะพวกนกนักล่า เช่น เหยี่ยว นกอินทรี อาจารย์ไชยยันต์ อธิบายความรู้เกี่ยวกับการดูนกได้อย่างสนุกสนานยิ่งนัก แถมยังสอดแทรกเรื่องการอนุรักษ์ธรรมชาติไว้อยู่ตลอด เราประทับใจสุดๆ

อ.ไชยยันต์อธิบายว่า นกที่เรามาดูคราวนี้คือ เหยี่ยว และนกอินทรี ปกตินกพวกนี้จะอาศัยอยู่แถว ไซบีเรีย มองโกลเลีย จีน แต่พอถึงช่วงฤดูหนาวก็จะบินมายังประเทศไทยซึ่งอบอุ่นกว่า สาเหตุที่เราพบนกพวกนี้ในจังหวัดเพชรบุรี เพราะที่นี่ทำนาแบบมีการตากฟาง ในช่วงที่ตากฟางจะมีเมล็ดข้าวหล่นเรี่ยราดมาก ทำให้หนูมากินข้าวพวกนี้ หนูเหล่านี้แหละแหล่งอาหารชั้นดีของพวกเหยี่ยวนกอินทรี ในขณะที่จังหวัดอื่นในภาคกลางซึ่งมีระบบชลประทานที่ดี มีการปลูกข้าวทั้งปี ทำให้ต้นข้าวอยู่สูงจนนกมองไม่เห็นพวกหนู ซึ่งไม่พบนกนักล่าในจังหวัดอื่นมากเท่าที่เพชรบุรีนี้

เมื่อเจออาจารย์ดี ประกอบกับผู้ร่วมทริปที่เป็นมิตร เราจึงค่อยๆ ได้สัมผัสถึงความสุขในการดูนก การไม่ต้องรีบร้อน ยืนอยู่ใต้ร่มไม้ ถ้าเหนื่อยก็พัก เมื่อนกที่สนใจมาก็คว้ากล้องมาดู พวกนกก็ไม่โดนเรารบกวนมาก เพราะเรายืนดูอยู่ห่างๆ ได้ฝึกความอดทนเฝ้ารอดูนกหายาก มีการแบ่งปันช่วยเหลือเมื่อใครเห็นนกที่เจ๋งก็รีบบอกต่อๆ กัน ถ้าไม่อยากดูนกก็นั่งพูดคุยสัพเพเหระ ไม่ก็ส่องอย่างอื่นที่ไม่ใช่นก :D  โดยรวมถือเป็นกิจกรรมที่ถูกกับนิสัยของเรามาก

การดูนกครั้งนี้ มีช่วงเวลาหนึ่งซึ่งเราถือให้เป็น “moment of the day” คือ ในขณะที่เรากำลังดูนกกลางทุ่งนา ในตอนกลางวันที่อากาศเย็นสบาย ก็เหลือบไปเห็นเหยี่ยวดำ (Black Kite) 3 ตัวกำลังบินไปมาใกล้ๆ กัน ทุกคนต่างคว้ากล้องของตนเองส่องไปที่เหยี่ยวสามตัวนั้น สายตาเราเมื่อปรับโฟกัสได้ ก็มองกลุ่มเหยี่ยวที่กำลังมาโชว์ใกล้ๆ ราวกับอยากอวดให้นักดูนกได้มองกันให้เต็มอิ่ม ทันใดนั้นเหยี่ยวแต่ละตัวก็โฉบลงไปยังกลางทุ่งนา ผลัดกันโฉบสลับสับเปลี่ยน นักดูนกต่างคุยกันว่ากำลังจับหนูอยู่แน่ๆ บางคนบอกว่า ดูดีๆ เห็นฟางข้าวติดขึ้นมาบ้างมั้ย (หมายถึง นกจับหนูที่คาบฟางข้าว) โฉบกันไปซักพักครู่ใหญ่ เหยี่ยวสามตัวก็บินออกไปจากบริเวณนั้น เรามองไม่ออกว่าพวกมันจับหนูได้มั้ย แต่มีตากล้องคนหนึ่งจับภาพตอนที่เหยี่ยวจับหนูได้ แล้วก็เอาภาพมาให้คนอื่นได้ดูกัน…. โอ้ ทำไมเก่งจัง

นอกจากการดูเหยี่ยว นกอินทรีที่ทุ่งนาในอำเภอเขาย้อย เพชรบุรีแล้ว พวกเรายังไปดูนกน้ำที่แหลมผักเบี้ยด้วย ที่นี่เป็นโครงการวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมของในหลวง เพื่อบำบัดน้ำเสียในเพชรบุรี มีนกน้ำหลากหลายชนิดมากๆ พวกเราไปดูกันที่ศาลาริมน้ำ ลมพัดเย็นสบาย ดูนกหลากหลาย บ้างก็ส่องดูหมาที่เดินผ่าน บ้างก็มีตัวเงินตัวทองโผล่มาแจม แหม ช่างชิลจริงๆ🙂

ตอนเย็นก่อนกลับ พวกเราได้ทำงานเพื่อการศึกษาวิจัยนกด้วย ไม่ใช่แค่มาดูนกกันเล่นๆ อย่างเดียว นั่นคือการนับจำนวนเหยี่ยวดำทั้งหมดที่อยู่ในต้นไม้ ตอนเย็นเหยี่ยวพวกนี้จะกลับมานอนที่ต้นไม้ (ส่วนใหญ่จะเป็นต้นตาลสูงๆ) พวกเราก็นับดูว่ามีทั้งหมดกี่ตัว แล้วก็มาเปรียบเทียบในปีหน้าช่วงเวลาเดิม ที่เดิม ว่าประชากรเหยี่ยวดำเพิ่มขึ้นหรือลดลง ตอนที่พวกเรานับ เด็กๆ ชาวบ้านแถวนั้นก็สนใจกิจกรรมของเรา อ.ไชยยันต์ เลยชักชวนให้เด็กๆ มานับนกด้วย พร้อมทั้งสอนให้ช่วยกันอนุรักษ์ ไม่ทำร้ายนกเหล่านี้ด้วย ดูนกนับนกอย่างเดียวไม่สนุกพอ อาจารย์เลยซื้อขนมมาแจก แถมยังชวนให้เด็กๆ ร่วมกันทายจำนวนเหยี่ยวดำด้วย (สรุปนับได้ 474 ตัว) เราเห็นภาพเหล่านี้แล้วรู้สึกดีจังเลย การทำกิจกรรมดีๆ ด้วยความสนุก ความสุขของคนมาร่วมทริป ชาวบ้าน และนก (ที่ไม่โดนรบกวน) มันทำให้เราบอกกับตัวเองว่า คราวหน้าต้องมาอีกแน่นอน

ก่อนกลับ อ.ไชยยันต์ ได้ประชาสัมพันธ์ “เทศกาลดูนกอินทรีของดีเมืองเพชร” ในวันที่ 15-16 ม.ค. 2554 ณ ลานตากข้าวอเนกประสงค์ บ้านหนองปลาไหล อ.เขาย้อย จ.เพชรบุรี (ติดต่อสอบถาม 081-0130330, 081-1912321) ใครสนใจก็ไปกันได้

สุดท้ายนี้อยากขอบคุณพี่เอที่ชักชวนมาทริปนี้, พี่นัตตี้เจ้าของทริปนี้, อ.ไชยยันต์ ผู้เป็นต้นแบบสำหรับเราในการดูนก และผู้ร่วมทริปทุกคนที่ช่วยเหลือกันแบ่งปันความสุขในการดูนก รวมไปถึงขอบคุณตัวเองที่ยอมตื่นเช้ามาทำกิจกรรมที่ไม่เคยทำมาก่อน🙂

 

ป.ล.ลิงก์ที่น่าสนใจ | เว็บกลุ่มนักดูนกนักล่า, บทสัมภาษณ์ อ.ไชยยันต์, facebook อ.ไชย์ยันต์

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s