5 อันดับเพลงไทยเดิมในดวงใจ part1

bsoartwork

คิดๆ ดู เราก็เป็นคนที่ฟังเพลงหลายแนวเหมือนกัน หนึ่งในนั้นก็คือ “เพลงบรรเลงไทยเดิม” เพลงไทยพวกนี้เราจะชอบฟังที่เป็นการบรรเลงแบบประยุกต์ คือไม่ได้บรรเลงด้วยวงปี่พาทย์มโหรีแบบเก่า แต่เป็นการนำเครื่องดนตรีสากลมาบรรเลง ซึ่งในเมืองไทยมีหลายวงมากที่ทำแบบนี้ เช่น วงฟองน้ำ, วงไหมไทยของดนู ฮันตระกูล, วงบอยไทย, ชัยภัค ภัทรจินดา (นิค กอไผ่), ขุนอิน ณรงค์ฤทธิ์ โตสง่า, Bangkok Symphony Orchestra, Thailand Philharmonic Orchestra ฯลฯ

วงเหล่านี้ ส่วนใหญ่จะนำเพลงไทยเดิมมาเรียบเรียงใหม่ ทำให้เรารู้จักเพลงไทยเดิมมากมายจากการฟังวงเหล่านี้ โพสนี้จึงขอนำเอาเพลงไทยที่มีท่วงทำนองที่โดนใจเรามากที่สุด 5 อันดับ (ไม่เรียงคะแนน เพราะชอบพอๆ กัน) มาแนะนำให้ได้รู้จักกัน :)

หมายเหตุ : ขอบเขตของเพลงไทยเดิมของเรา คือผู้แต่งเพลงไม่ได้อยู่ในยุคสมัยของเรา เช่น เพลงที่แต่งโดย อ.ดนู ฮันตระกูล เราจะไม่ได้เอามารวมไว้ในที่นี่

1. แขกสาย – กรมพระนครสวรรค์วรพินิต

เมื่อ พ.ศ. 2471 กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ได้ทรงนำเอาเพลงแขกโหม่ง 2 ชั้น* ซึ่งในสมัย ร.5 ได้มีผู้ขยายจากเพลงเก่าอัตราชั้นเดียว มาทรงพระนิพนธ์ทำนองขึ้นเป็นอัตรา 3 ชั้น และตัดลงเป็นชั้นเดียว เพื่อรวมกับของเดิมให้ครบเถา** โดยทางดนตรีเป็นทางแตรวงแบบดุริยางค์สากล ภายหลังทรงแก้ให้เป็นทางปี่พาทย์สำหรับวงวังบางขุนพรหมของพระองค์เอง ส่วนชื่อนั้น ทรงนำมาจาก “เมืองสาย” หรือ “สายบุรี” อำเภอหนึ่งในปัตตานี ซึ่งแต่โบราณคืออาณาจักรลังกาสุกะ และสายบุรี (จากภาษามลายู “นครีซา”) จัดเป็นหัวเมืองศูนย์กลางขนส่งสินค้าสู่ทะเล ทั้งเป็นแหล่งไหลเลื่อมเชื่อมต่อของอารย วัฒนธรรมจากหัวเมืองนั้น ขึ้นสู่แหลมทอง หรือดินแดนสุวรรณภูมิในปัจจุบัน

*เพลงจังหวะช้า เรียกว่า อัตรา 3 ชั้น, จังหวะปานกลาง เรียกว่า อัตรา 2 ชั้น, จังหวะเร็ว เรียกว่า อัตราชั้นเดียว

**เพลงเถาก็คือเพลงที่มีอัตราจังหวะตั้งแต่ 3 ชั้น 2 ชั้น และชั้นเดียว บรรเลงติดต่อกัน ลักษณะเด่นของเพลงเถาก็คือ ร้อง 1 ท่อน แล้ววงดนตรีก็ค่อยบรรเลงรับหนึ่งท่อน สลับกันไปเรื่อยๆ จนจบเพลง ไม่ได้ร้องคลอไปกับดนตรี ยิ่งบรรเลงจังหวะก็ยิ่งเร็วขึ้นเรื่อยๆ

เวอร์ชั่นแนะนำ : Thailand Philharmonic Orchestra อัลบั้ม ๑๐๐ ปี ไกลบ้าน ตามเสด็จพระพุทธเจ้าหลวง

2. มยุราภิรมย์ – ครูมนตรี ตราโมท

เพลงมยุราภิรมย์ เป็นหนึ่งในชุดเพลงระบำสัตว์ที่ครูมนตรี ตราโมท (ครูเพลงไทยเดิมผู้เปี่ยมด้วยอัฉริยภาพทางดนตรีไทย ผู้นำในการบันทึกเพลงไทยเป็นโน้ตสากล) ได้ประพันธ์ไว้เพื่อประกอบระบำมยุราภิรมย์หรือระบำนกยูง ในการแสดงละครเรื่อง “อิเหนา” ตอน “หย้าหรันได้นางเกนหลง” เนื่องในโอกาสรับรองประธานาธิบดีซูการ์โน แห่งอินโดนิเซีย ราชอาคันตุกะ ณ หอประชุมกระทรวงวัฒนธรรม สนามเสือป่า เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2504 ทำนองเพลงนี้ครูมนตรีได้แนวมาจากเพลงเขมรไทรโยค พระนิพนธ์ของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ดังนั้นทำนองเพลงนี้จึงมีลีลาที่เลียนเสียงร้องของนกยูงที่ร้องร่ายรำร่อนอย่างมีความสุข นอกจากใช้ประกอบระบำแล้ว ยังนำมาบรรเลงออกเพลงเขมรไทรโยคด้วย เพลงมยุราภิรมย์นี้ประกอบไปด้วยส่วนที่เป็นเพลงช้า (2 ชั้น) และเพลงเร็ว (ชั้นเดียว)

เวอร์ชั่นแนะนำ : Zansab Philharmonic Orchestra อัลบั้ม สี่แผ่นดิน

3. ต้นบรเทศ (ต้นวรเชษฐ์)

เพลงนี้เดิมเป็นเพลงต้น 2 ชั้น (เพลงต้นคือเพลงที่ท่อนเพลงตรงไปตรงมา ไม่มีลูกล่อลูกชน ไม่มีชั้นเชิงเหมือนเพลงเถาที่มี 3 ชั้น) ที่มาของคำว่า “บรเทศ” มีผู้สันนิษฐานว่า เราได้ยินชาวอินเดียเรียกคนต่างด้าวว่า ปัรเดสี (Pardesi) ซึ่งแผลงทางสำเนียงไทยว่า “ปรเทสี” และกลายเป็น “บรเทศ”  ส่วน “วรเชษฐ์” เข้าใจว่าเพี้ยนมาจาก “บรเทศ” อีกที

เพลง “ต้นบรเทศ” มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ไม่ทราบนามผู้แต่ง เมื่อถึงสมัยกรุงเทพฯ ประมาณปลายรัชกาลที่ 4 นักดนตรีชาวบ้านอัมพวาชื่อนายกล้อย ณ บางช้าง ได้นำทำนองของเก่านี้มาแต่งขยายขึ้นเป็นอัตรา 3 ชั้น ถึงสมัยรัชกาลที่ 5 ระหว่างปี 2437-2452 พระประดิษฐ์ไพเราะ (ตาด) ได้ปรับทำนองอัตรา 2 ชั้นของครูกล้อยมาใช้ในการแสดงละครดึกดำบรรพ์ของวังบ้านหม้อ เกิดเป็นทำนองไพเราะ นิยมสืบมาจนทุกวันนี้ เป็นทำนองเดียวกับที่ สุนทราภรณ์ เอาไปทำเป็นเพลงอวยพร (วันนี้วันดีศรีสวัสดิ์พิพัฒน์มงคล…) และคุณจำนง รังสิกุล นำไปใช้เป็นเพลงเปิดสถานีโทรทัศน์ ช่อง 4 วิกบางขุนพรหม และเพลงลูกทุ่ง “กินข้าวกับน้ำพริก…” ลุแผ่นดินรัชกาลที่ 7 หลวงประดิษฐ์ไพเราะ (ศร ศิลปะบรรเลง) นำงานอัตรา 2 ชั้นของพระประดิษฐ์ไพเราะ (ตาด) มาปรุงขึ้นเป็นเพลงเถา (ทางกรอ) ขึ้นใหม่ ลีลาไพเราะอ่อนหวานน่าฟังมาก ชื่อ “ชมแสงจันทร์เถา” จนถึงปี 2478 หลวงประดิษฐไพเราะ (ศร) จึงทำทางเปลี่ยนสำหรับ “ชมแสงจันทร์” สามชั้นให้เป็นทางลีลาอย่างชายเจ้าชู้ขึ้นอีกทางหนึ่งชื่อ “ชมแสงทอง”

เวอร์ชั่นแนะนำ : ดนู ฮันตระกูล อัลบั้ม ไหมไทย 1

(ติดตามตอนต่อไปได้ที่ part 2 (จบ) )

ที่มาข้อมูล : ซีดีเพลงไหมไทย-เสน่หา, ซีดีเพลงไหมไทย-หิรัญ, blog คุณ Plin, :-pblog คุณอินทนิล บุญประกอบ, เว็บบ้านน้าเพลงไทย

About these ads

5 Responses

  1. [...] 5 อันดับเพลงไทยเดิมในดวงใจ part1 เสนอเพลงไทยเดิมที่เราประทับใจไว้ 3 [...]

  2. ชอบเพลงมยุราภิรมย์มากๆเหมือนกันค่ะ
    เพลงลาวคำหอมก็เพราะนะคะ
    เวลาฟังเพลงแนวนี้ทีไร อบอุ่นใจยังไงบอกไม่ถูก
    บำบัดอารมณ์ด้วยการฟังเพลงแนวนี้ก็ดีเหมือนกันเนาะ ^^

    • เพลงลาวคำหอมเวอร์ชั่นบรรเลงด้วยเปียโนในอัลบั้มสี่แผ่นดิน ผมก็ชอบมากครับ แต่เห็นว่าน่าจะแนะนำศิลปินให้หลากหลายด้วย เลยเอาลาวคำหอมของขุนอินมาให้ฟังแทน :)

    • อ๊ะ จำผิด ลาวดวงเดือน ไม่ใช่ลาวคำหอม ^^”

  3. อยากได้ประวัติเพลงลาวดำเนินทรายค่ะ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: